Heidi Scott Giusto từ Career Path Writing Solutions giải thích cách nhận biết khi nào ý tưởng viết sách của bạn đáng để theo đuổi, và những gì bạn cần làm để viết và xuất bản cuốn sách đó. Trước khi đi xa hơn, hãy tự hỏi:
Cuốn sách có lý do kinh doanh rõ ràng không?
Độc giả mục tiêu của bạn là ai?
Bạn muốn tự xuất bản, tìm một nhà xuất bản truyền thống, hay theo hướng xuất bản kết hợp?
Hãy nhớ: viết một cuốn sách là một cuộc chạy marathon. Đừng bỏ cuộc ở dặm thứ 25. Cuốn sách của bạn có hay đến đâu cũng chẳng có ý nghĩa gì nếu không ai đọc nó.
Hãy ghé thăm website của Heidi tại www.careerpathwritingsolutions.com.
Nội dung đầy đủ
Priscilla: Xin chào tất cả các bạn và chào mừng các bạn quay trở lại với BNI Podcast chính thức. Tôi là Priscilla Rice, đang ở phòng thu Live Oak Recording Studio tại Berkeley, California, và hôm nay cùng tôi qua điện thoại là Nhà sáng lập kiêm Giám đốc Tầm nhìn của BNI, Tiến sĩ Ivan Misner. Chào anh Ivan, anh khỏe không và anh đang ở đâu vậy?
Ivan: Hôm nay tôi đang ở nhà tại Austin, Texas, và tôi có một vị khách mà tôi đã quen biết khá nhiều năm. Thực ra chúng tôi chưa nói đến chuyện đã bao nhiêu năm, nhưng đã lâu lắm rồi. Cô ấy tên là Tiến sĩ Heidi Scott-Giusto, và các bạn sẽ nhìn cách viết rồi nghĩ, không thể đọc như thế được, nhưng đúng là như vậy. Đó là cách phát âm. Heidi đã giúp tôi biên tập, tôi không nhớ hết, khá nhiều cuốn sách qua nhiều năm, và là đồng tác giả của một trong những cuốn sách của tôi. Heidi là nhà văn, biên tập viên, chuyên gia tư vấn truyền thông. Cô ấy sở hữu Career Path Writing Solutions, một công ty tư vấn giúp mọi người truyền đạt hiệu quả vào những lúc quan trọng nhất. Cô ấy cộng tác với khách hàng từ nhiều lĩnh vực nghề nghiệp khác nhau, và có chuyên môn về sách lãnh đạo doanh nghiệp và sách phát triển bản thân. Cô ấy nhận bằng Tiến sĩ tại Đại học Duke và gần đây là đồng tác giả cùng tôi và Dawa Phillips trong cuốn The 3rd Paradigm, tôi đã làm một vài podcast về The 3rd Paradigm mà Heidi đã giúp sức. Và cô ấy đang cùng chúng tôi viết một cuốn sách sắp tới — chúng tôi ở đây là Graham Weihmiller, cựu CEO của BNI, cùng Heidi và tôi. Heidi, chào mừng cô đến với BNI Podcast.
Heidi: Cảm ơn anh rất nhiều đã mời tôi. Tôi rất vui được có mặt ở đây và nói về chủ đề này.
Ivan: Vâng, đây là một chủ đề tuyệt vời. Và nếu các bạn đã nghe bất kỳ podcast nào, các bạn biết chương trình trôi qua với tốc độ kỷ lục, khoảng 10 phút. Nhưng để xem chúng ta có thể đề cập hết những điều Heidi muốn nói không. Giả sử ai đó quyết định họ muốn viết một cuốn sách, mà tôi nghĩ đó là cách tốt nhất để tạo ra một cuốn brochure cho doanh nghiệp của bạn. Đối với các thành viên BNI đang lắng nghe, sau khi đã có ý tưởng viết sách thì cần cân nhắc những điều gì?
Heidi: Vâng. Như anh biết đấy, có cả một danh sách dài những điều này. Nhưng ba điều cân nhắc hàng đầu của tôi – điều thứ nhất là phải thật thực tế ngay từ đầu. Vì đôi khi mọi người sẽ nói những câu như: "Ồ, ông này bà kia bảo tôi nên viết một cuốn sách." Và tôi luôn hỏi: "Cuốn sách của bạn có lý do kinh doanh rõ ràng không?" Bạn thực sự cần có một mục đích và lý do rõ ràng để viết nó, vì hiếm khi bạn kiếm được một khoản tiền đáng kể, bạn biết đấy, từ chính cuốn sách.
Ivan: Đúng vậy.
Heidi: Vì vậy bạn cần làm rõ cuốn sách sẽ phục vụ doanh nghiệp và mục tiêu của bạn như thế nào, và thực sự là, bạn biết đấy – tại sao? Có thể việc viết một cuốn sách… anh và tôi đã cùng làm một cuốn sách tên là Infinite Legacy. Có thể nó là một phần trong dự án di sản của bạn. Vậy thì bạn nên thừa nhận điều đó rồi xác định, bạn biết đấy, bạn muốn ai tiếp cận cuốn sách và với những ý tưởng nào. Nhưng chỉ cần những cân nhắc thực tế đó trước tiên, tôi nghĩ mọi người nên cân nhắc trước khi thực sự lao vào.
Ivan: Vâng, Heidi nói rất đúng rằng bạn sẽ không kiếm được nhiều tiền từ việc viết sách. Nhìn xem, sách của một số người bán được hàng triệu bản và họ kiếm được rất nhiều tiền. Nhưng một cuốn sách kinh doanh trung bình, lần gần nhất tôi kiểm tra, và có thể Heidi có thông tin mới hơn, nhưng lần gần nhất tôi kiểm tra, một cuốn sách kinh doanh trung bình bán được khoảng 7.000 bản. Đó là mức trung bình.
Heidi: Vâng, tôi không nhớ ngay những con số đó, nhưng con số đó thậm chí còn cao hơn một chút so với tôi nghĩ.
Ivan: Vâng, đó là một số liệu thống kê cũ, và với việc giờ đây mọi người xuất bản sách trực tuyến nhiều như vậy, con số đó có thể là cao, nhưng nó tính cả tất cả những cuốn, các bạn biết đấy, bán chạy cực lớn, cùng với những cuốn chỉ bán được, các bạn biết đấy, 100 bản, như tôi nghĩ cuốn sách đầu tiên của tôi.
Heidi: (cười)
Ivan: Vậy đó, đúng là bạn phải có lý do kinh doanh. Đó là điều thứ nhất. Điều thứ hai của Heidi là gì?
Heidi: Độc giả – hãy xác định độc giả mục tiêu trước khi bắt đầu viết. Và bạn nên luôn nghĩ đến người đọc đó trong suốt quá trình viết và chỉnh sửa, ngay cả khi bạn cân nhắc về hình thức. Bạn biết đấy, bạn muốn một cuốn sách truyền thống? Hay có thể bạn muốn một cuốn sách bài tập. Hãy luôn nghĩ xem điều gì sẽ hữu ích và có lợi nhất cho người đọc mà bạn hướng đến, và từ đó làm ngược lại.
Ivan: Vâng, vậy có thể có nhiều hơn một nhóm độc giả mục tiêu không? Tôi biết chúng ta đang nói về việc có một vài nhóm độc giả mục tiêu cho cuốn sách tiếp theo của chúng ta.
Heidi: Tôi nghĩ anh… tôi sẽ nói là có thể, nhưng chúng vẫn phải có liên quan với nhau, đúng không? Cuốn sách không thể dành cho tất cả mọi người.
Ivan: Vậy, các bạn biết đấy, đôi khi một cuốn sách phát triển bản thân có thể dành cho một nhóm độc giả rất rộng.
Heidi: Điều đó đúng, nhưng tôi sẽ nói rằng ngay cả khi đó bạn vẫn luôn ghi nhớ rằng người đọc cuốn sách này đã tin vào ý tưởng rằng tôi có thể hoàn thiện bản thân hoặc giúp đỡ, bạn biết đấy, nên ngay cả như vậy, vẫn có một chủ đề thống nhất nào đó xoay quanh việc bạn đang viết cho ai.
Ivan: Vâng, hợp lý. Hợp lý. Heidi có điều thứ ba.
Heidi: Vâng, và có lẽ anh còn có thể nói về điều này nhiều hơn cả tôi. Xuất bản. Xuất bản là một điều bí ẩn với rất nhiều người. Vì vậy ngay cả khi bạn đã có ý tưởng đó, bạn đã xác lập lý do kinh doanh, bạn đã xác định được độc giả, bạn cũng nên tìm hiểu những điều cơ bản về sự khác biệt giữa xuất bản truyền thống, tự xuất bản và xuất bản kết hợp. Tôi từng có những tác giả liên hệ với tôi để hỏi cách xuất bản sách của họ với một nhà xuất bản truyền thống, và họ làm vậy sau khi đã viết và tự xuất bản cuốn sách trên Amazon.
Và những cuộc trò chuyện đó thường kết thúc trong sự thất vọng của tác giả, vì tôi là người phải nói với họ rằng chỉ rất hiếm khi một nhà xuất bản chịu nhận một cuốn sách đã được xuất bản rồi. Một số trường hợp nổi tiếng hơn cả là, chẳng hạn như Chuyện về Thỏ Peter, một tác phẩm kinh điển, và gần đây hơn là loạt Năm mươi sắc thái và Người về từ Sao Hỏa. Nhưng những trường hợp đó rất hiếm.
Ivan: Vậy là những cuốn đó được tự xuất bản trước rồi mới đến với một nhà xuất bản lớn.
Heidi: Vâng, chúng trở nên quá ăn khách, và tôi muốn nói rằng loạt Harry Potter có lẽ cũng vậy. Chúng trở nên ăn khách lớn đến mức sau đó nhà xuất bản mới vào cuộc. Và tôi nghĩ đôi khi những trường hợp đó được chú ý nhiều hơn, nên mọi người không nhận ra rằng chúng thực sự là ngoại lệ, chứ không phải chuẩn mực.
Ivan: Tôi phải nói là một ngoại lệ cực hiếm. Rất hiếm khi một nhà xuất bản chịu nhận một cuốn sách đã được tự xuất bản rồi.
Heidi: Vâng. Và vì vậy đó là một tình huống đáng tiếc về mọi mặt, vì có những người đã bỏ ra biết bao công sức mà không nhận ra rằng họ không được biết hoặc bị hiểu sai về quy trình thông thường, nếu bạn muốn đi theo con đường xuất bản truyền thống.
Ivan: Vâng, giờ Heidi có nhắc đến xuất bản truyền thống và xuất bản kết hợp. Với những bạn chưa hiểu sự khác biệt thì nhà xuất bản truyền thống là một nhà xuất bản như Simon and Schuster; Entrepreneur Press đã xuất bản cuốn The 3rd Paradigm; họ là một nhà xuất bản truyền thống.
Xuất bản kết hợp – và ngày càng nhiều nhà xuất bản truyền thống cũng làm xuất bản kết hợp. Xuất bản kết hợp là về cơ bản bạn trả tiền cho cuốn sách, còn họ lo toàn bộ khâu phát hành, và bạn nhận được tỷ lệ phần trăm lớn hơn, nhưng bạn cũng phải bỏ ra một khoản tiền kha khá cho một cuốn sách xuất bản kết hợp.
Lựa chọn thứ ba là hoàn toàn tự xuất bản. Và cách tốt nhất, tôi tin rằng cách tốt nhất để tự xuất bản là KDP của Amazon. Nếu bạn định tự xuất bản, đó là một nơi tuyệt vời để làm việc đó. Vậy đó là ba lựa chọn hiện có.
Và nếu bạn định đi với một nhà xuất bản truyền thống, hãy kiên nhẫn. Tôi đã bị từ chối 40 lần, hơn 40, 4-0 lần từ chối. Và thật buồn cười, vì vài năm trước tôi đã tìm lại được tờ giấy đó. Đó là trước thời có Excel, và tôi đã vẽ tay theo đúng nghĩa đen lên một tờ giấy kẻ ô, một biểu đồ về từng nhà xuất bản tôi đã gửi bản thảo và thời điểm tôi nhận được thư từ chối. Và tôi đã bị từ chối hơn 40 lần trước khi cuối cùng có thể xuất bản cuốn The World's Best Known Marketing Secret, cuốn sách giờ đã bán được hơn 100.000 bản và được dịch ra khoảng chục thứ tiếng. Vậy nên hãy kiên nhẫn nếu bạn đi theo xuất bản truyền thống. Xuất bản kết hợp nhanh hơn và dễ hơn một chút, nhưng tốn rất nhiều tiền, còn tự xuất bản qua Amazon thì khá rẻ.
Heidi: Vâng, nhưng bạn phải có sẵn một kế hoạch marketing và một lượng độc giả, thực sự là với bất kỳ con đường nào, nhưng đặc biệt là với con đường tự xuất bản. Và anh có nhắc, tôi nghĩ, có phải Dr. Seuss đã bị từ chối gần 50 lần không nhỉ.
Ivan: Vâng. Dr. Seuss, và Jack Canfield với Chicken Soup for the Soul, đã bị từ chối rất, rất, rất nhiều lần, và bộ sách đó đã bán được ba phần tư tỷ, chữ tỷ nhé – ba phần tư tỷ bản. Đó là cả bộ sách.
Heidi: Vâng. Vậy nên cứ kiên trì, đúng không? Bạn không thể, bạn biết đấy, có thể nó không thành công ngay lần thử đầu tiên, hay thậm chí là vài chục lần thử đầu tiên.
Ivan: Vâng, vâng. Vâng, nếu bạn định tự… dù vậy, chưa bao giờ việc xuất bản một cuốn sách lại dễ dàng như bây giờ, qua những nền tảng như Amazon và KDP. Ngay cả xuất bản kết hợp cũng dễ, nhưng nó cần tiền. Mọi người hỏi tôi: Làm sao tôi đưa được gần như tất cả các cuốn sách của mình vào danh sách sách bán chạy nhất? Và câu trả lời của tôi là, dễ thôi. Điều khó là có được nửa triệu người theo dõi trên mạng xã hội. À, vậy nếu bạn có lượng người theo dõi tốt trên mạng xã hội, bạn có thể đẩy một cuốn sách vào danh sách bán chạy nhất. Nếu không có, đừng mong nó trở thành sách bán chạy. Điều đó thực sự, thực sự rất hiếm. Có lẽ bạn còn có cơ hội trúng xổ số cao hơn là đẩy được một cuốn sách vào danh sách bán chạy mà không có một nhóm người theo dõi sẵn sàng thể hiện sự quan tâm đến những gì bạn đang làm.
Heidi: Vâng.
Ivan: Chúng ta sắp hết thời gian rồi. Một số trở ngại thực sự phổ biến mà một tác giả gặp phải là gì?
Heidi: Nhân nói đến chuyện hết thời gian – đó là tìm thời gian. Có lẽ tất cả những ai đang nghe podcast này ngay lúc này đều sẽ tự xếp mình vào nhóm những người làm nghề bận rộn. Vì vậy nếu bạn nghiêm túc về việc viết một cuốn sách, thì bạn cần chăm chỉ khóa thời gian trong lịch của mình, như lịch hàng tuần của bạn. Hãy coi nó là điều thiêng liêng. Hãy coi nó như một cuộc hẹn với bác sĩ hay một cuộc hẹn với khách hàng mà bạn sẽ không bao giờ tự nhiên vắng mặt ở buổi khám bác sĩ hay cuộc họp với khách hàng. Vì vậy bạn phải có mặt đúng khoảng thời gian đã khóa đó. Và/hoặc tham gia các kỳ nghỉ dưỡng để viết, tức là những khoảng thời gian dài hơn dành cho việc viết. Một số người sẽ tự cách ly mình vài ngày hoặc một tuần và viết bản nháp thật nhiều trong khoảng thời gian kiểu như chạy nước rút đó. Bạn phải bỏ đi ý nghĩ rằng bạn sẽ không bao giờ… kiểu như bạn sẽ không tìm được thời điểm phù hợp. Bạn thực sự phải tự tạo ra nó.
Ivan: Tôi hoàn toàn đồng ý. Thứ Tư của tôi là ngày viết, và tôi cố gắng không để bất cứ điều gì cản trở việc đó, ngoại trừ có thể là một cuộc phỏng vấn, một cuộc phỏng vấn truyền thông. Ngoài ra, đó là thời gian để tôi viết hoặc nghiên cứu. Chúng ta đã làm kỳ nghỉ dưỡng để viết vài lần rồi, và tôi thấy những kỳ nghỉ dưỡng để viết đó, đặc biệt là với các đồng tác giả, là cơ hội tuyệt vời để chia sẻ ý tưởng và nghĩ ra một số khái niệm mới cho cuốn sách. Nghe này, chúng ta đã quá giờ rồi. Heidi có suy nghĩ cuối cùng nào trước khi chúng ta kết thúc không?
Heidi: Tôi chỉ muốn nói rằng nếu bạn đã đến giai đoạn gần xong, thì viết một cuốn sách là một cuộc chạy marathon. Đừng bỏ cuộc ở dặm thứ 25; đừng hạ mức ưu tiên của nó xuống. Vì tôi đã thấy rất nhiều người, họ đã rất gần đích, rồi họ hạ mức ưu tiên của nó, và cuốn sách hoặc không bao giờ được xuất bản, hoặc được xuất bản ba năm sau, và bạn biết đấy, đó không phải là một tình huống lý tưởng vì nhiều lý do. Vậy nên hãy ghi nhớ điều đó.
Ivan: Và hãy cho biên tập cuốn sách. Trong một số ghi chú gửi tôi, Heidi có nói rằng trong 20 năm làm biên tập, có một người có một bản thảo tuyệt vời gần như sẵn sàng để xuất bản.
Heidi: Vâng, và theo tôi biết thì đến giờ nó vẫn chưa hoàn thành, mà đó là một cuốn sách tuyệt vời. Đó là một cuốn sách tuyệt vời. Nó có lý do tồn tại rất thuyết phục. Nhưng đôi khi cuộc sống cản đường, và bạn phải cố gắng tránh điều đó.
Ivan: Họ sắp tắt micro của chúng ta trong giây lát nữa rồi. Vậy để tôi đọc website của Heidi nhé. Đó là careerpathwritingsolutions.com. Tức là www.careerpathwritingsolutions.com. Cảm ơn Heidi vì tất cả những gì cô đã làm để giúp những cuốn sách của tôi tốt hơn, và tôi mong được cùng cô thực hiện cuốn sách tiếp theo, đó là Garage to Global. Và mọi người sẽ được nghe thêm về cuốn sách đó theo thời gian. Xin trao lại cho Priscilla.
Priscilla: Được rồi. Tôi chỉ có một điều nhỏ muốn nói, đó là phòng thu của tôi, Live Oak Studio, giờ chúng tôi chuyên thu âm sách nói. Đó là việc duy nhất chúng tôi làm. Vì vậy nếu có tác giả tuyệt vời nào ngoài kia đang nghĩ đến một cách khác để quảng bá bản thân, hãy nghĩ đến sách nói.
Ivan: Thật là một ý tưởng tuyệt vời, và việc thực hiện một cách chuyên nghiệp thực sự tạo nên khác biệt. Không nghi ngờ gì.
Priscilla: Vâng, chắc chắn rồi. Tôi chỉ muốn chen thêm điều đó vào thôi.
Podcast này được tài trợ bởi www.misneraudioprograms.com. Những chương trình audio này sẽ mang đến cho các bạn công cụ và nguồn cảm hứng để nâng cao mạnh mẽ trải nghiệm BNI của mình. Vì vậy hãy xem những tài liệu tuyệt vời dành cho các bạn tại www.misneraudioprograms.com và sử dụng mã khuyến mãi IVAN50 để được giảm 50% cho tất cả sản phẩm [mã này chỉ có hiệu lực trong thời gian giới hạn]. Toàn bộ số tiền thu được sẽ được chuyển đến BNI Foundation.
Cảm ơn các bạn rất nhiều vì đã lắng nghe. Tôi là Priscilla Rice, và chúng tôi mong được gặp lại các bạn vào tuần sau trong một tập thú vị khác của BNI Podcast chính thức.
Bản gốc tiếng Anh: Episode 906: You Have a Book Idea. Now What? – The Official BNI Podcast