Tập 877: Solutions Focus – Nghĩ lớn, làm nhỏ

Priscilla: Xin chào tất cả các bạn và chào mừng các bạn quay trở lại với BNI Podcast chính thức. Tôi là Priscilla Rice, đang ở phòng thu Live Oak Recording Studio tại Berkeley, California, và hôm nay cùng tôi qua điện thoại là Nhà sáng lập kiêm Giám đốc Tầm nhìn của BNI, Tiến sĩ Ivan Misner. Chào anh Ivan, anh khỏe không và anh đang ở đâu vậy?

Ivan: Tôi đang ở văn phòng tại nhà ở Austin, Texas. Thật ra tôi ở thành phố gần sáu tuần, điều rất hiếm hoi khi tôi không phải đi công tác. Tôi vừa hoàn thành một phần của Chuỗi bài giảng của Nhà sáng lập (Founder’s Education Series) trong tháng này, có tên là “Kỹ năng thuyết trình hiệu quả”. Tôi khuyến khích các bạn, nếu các bạn là thành viên BNI, hãy vào BNI Business Builder, nếu các bạn chưa tham gia trực tiếp, hãy vào Business Builder trong BNI và xem bản ghi bài trình bày Kỹ năng thuyết trình hiệu quả của tôi.

Priscilla: Vâng, nghe hay quá.

Ivan: Tuần này tôi lại mời Tiến sĩ Mark McKergow quay lại, ông là tác giả, nhà tư vấn và diễn giả. Như chúng ta đã nói tuần trước, ông là đồng tác giả cuốn sách The Solutions Focus – Phiên bản thứ ba. Và Mark đã là bạn của tôi nhiều năm rồi. Tôi đã nhắc đến ông trong cuốn sách mới nhất của mình, The 3rd Paradigm, nơi chúng tôi nói về sự đồng sáng tạo, tầm quan trọng của việc làm việc cùng nhau và giữ vững tầm nhìn, chứ không phải những trở ngại. Và cuốn The Solutions Focus thực sự là một yếu tố quan trọng giúp tôi giữ vững tầm nhìn trong nhiều dự án mà tôi đã thực hiện qua nhiều năm. Hôm nay chúng tôi mời Mark đến để nói thêm về một số nội dung trong cuốn sách của ông. Và tuần trước tôi chưa nhắc đến, nhưng nó sẽ có trong bản ghi – hãy truy cập www.thesolutionsfocus.com để mua sách, hoặc đến hiệu sách địa phương, và tất nhiên, trên Amazon. Mark, chào mừng anh quay lại với BNI Podcast.

Mark: Chào Ivan. Thật tuyệt khi lại được trò chuyện cùng anh. Hôm nay tôi gọi từ Edinburgh, Scotland, và ở đây chúng tôi đang có một cuối hè tuyệt đẹp, và thật tuyệt khi được nghe về tất cả các bạn ở Hoa Kỳ.

Ivan: Ở Austin đây trời rất đẹp, thực ra nhiệt độ đang ở mức 80 độ F, khá hiếm vào thời điểm này trong năm, nhưng thật tuyệt. Tôi đã từng đến Edinburgh. Tôi rất thích nơi đó. Thực ra, tôi nghĩ một trong những bữa tiệc tuyệt nhất mà tôi từng dự là bữa tối Bobby Burns ở Edinburgh, thật là điên rồ.

Mark: Đêm Burns là một dịp tuyệt vời. Vào tháng 1, tất cả chúng tôi đều ăn haggis và uống whisky, và ai cũng thích cả.

Ivan: (cười)
Đúng vậy, đó là một buổi tối rất đáng nhớ. Hôm nay chúng ta ở đây để nói thêm về The Solutions Focus – Phiên bản thứ ba. Tôi rất thích cuốn sách. Hãy bắt đầu bằng việc nói về cách làm việc với những dấu hiệu nhỏ bé của sự tiến bộ và những bước nhỏ chính là chìa khóa. Và điều này rất quan trọng đối với các bạn đang nghe, ở cấp độ chapter của mình, trong việc tạo ra những dấu hiệu nhỏ bé của sự tiến bộ, các bạn biết đấy, chỉ là những việc nhỏ để làm, để điều chỉnh, để đưa chapter đi đúng hướng. Mời anh, Mark.

Mark: Ở đây có hai điều, Ivan. Có những dấu hiệu nhỏ bé, và có những bước nhỏ. Và mọi người nghĩ, họ có quan niệm rằng nếu bạn có một vấn đề lớn, bạn cần một kế hoạch lớn hay một bước đi lớn để giải quyết nó. Nhưng hóa ra hoàn toàn không phải như vậy. Và kinh nghiệm của tôi cho thấy rất rõ rằng vấn đề càng lớn thì bước đi giúp tháo gỡ nó, giúp bắt đầu định hướng lại mọi thứ và đưa mọi thứ đi theo một hướng hữu ích lại càng nhỏ. Có thể nó không giải quyết được toàn bộ vấn đề. Nhưng người ta thường bị cám dỗ nghĩ lớn, trong khi điều bạn thực sự muốn làm là nghĩ lớn ở giai đoạn đầu: Chúng ta muốn điều gì xảy ra ở đây? Những gì đang hiệu quả rồi? Và sau đó hãy thật nhỏ.
Vì vậy tôi rất thích hỏi mọi người: “Đâu sẽ là những dấu hiệu nhỏ bé đầu tiên cho thấy mọi thứ ở đây đang tốt lên, những dấu hiệu nhỏ bé đầu tiên?” Và rồi họ đưa cho tôi một dấu hiệu nhỏ, kiểu như ai đó sẽ viết một bản báo cáo về điều gì đó. Và tôi nói: “Không, đó là một dấu hiệu lớn. Hãy cho tôi một dấu hiệu nhỏ bé. Đâu là dấu hiệu nhỏ bé đầu tiên mà bạn có thể thấy, chẳng hạn như sáng mai hoặc chiều nay, cho bạn biết rằng có điều gì đó đang diễn ra, đã chuyển động, đang bắt đầu đưa mọi thứ đi đúng hướng?” Đó là một dấu hiệu chưa xảy ra, nhưng là điều sẽ hữu ích.
Và điều thú vị mà tôi nhận thấy qua rất, rất nhiều năm làm việc với Solutions Focus là nếu bạn khiến mọi người nói về những dấu hiệu nhỏ bé chưa xảy ra này, bằng cách nào đó họ bắt đầu nảy ra ý nghĩ rằng nếu một vài dấu hiệu trong số đó xảy ra, thì đó sẽ là một điều tốt. Và những dấu hiệu nhỏ bé này đều có thể hành động được, đó là điều tuyệt vời. Chẳng hạn bạn nói về một dấu hiệu nhỏ là ai đó bước vào văn phòng và mỉm cười với những người khác. Và điều đó, dù chưa phải là một hành động, nhưng là điều có thể làm được. Vì vậy những dấu hiệu rất nhỏ bé này có thể dễ dàng biến thành những hành động nhỏ. Và đó là một trong các chương của cuốn sách, nói hoàn toàn về giá trị, giá trị to lớn, của những hành động nhỏ. Và đây là về cách chúng ta đi từ trạng thái bế tắc đến bắt đầu tiến về phía trước.

Ivan: Ừm.

Mark: Đây là phần thực sự thú vị, bởi vì sự bế tắc thật khó chịu. Mọi người ghét bị bế tắc. Họ cảm thấy bị mắc kẹt. Mọi thứ đang không ổn. Họ biết mọi thứ không ổn, nhưng họ không thể nghĩ ra phải làm gì. Trong khi đó, nếu chúng ta bắt đầu nói về những dấu hiệu nhỏ, nhỏ bé cho thấy mọi thứ đang tốt lên, rồi biến một vài dấu hiệu trong số đó thành hành động, mọi người bắt đầu có cảm nhận rằng chúng ta đang tiến lên, và một khi bạn đã chuyển động, bạn có thể bắt đầu đi nhanh hơn một chút, rồi nhanh hơn một chút nữa, và phát triển dựa trên đó, nhanh hơn một chút nữa.
Nó hơi giống như việc làm cho một chiếc ô tô hay một đoàn tàu chuyển động. Phần khó nhất là đoạn đầu tiên khi nó thực sự bắt đầu chuyển động. Đó là lúc bạn cần dồn nhiều sức lực nhất. Và rồi khi mọi thứ bắt đầu chuyển động, bánh xe bắt đầu quay, bạn có thể thêm nữa và thêm nữa, và bạn học được nhiều hơn về cách tiến về phía trước. Và rồi bạn có thể bắt đầu đạt được ngày càng nhiều tiến bộ hơn với ngày càng nhiều sự tự tin hơn, ngày càng nhiều sự nhiệt huyết hơn và ngày càng gắn kết cả nhóm lại với nhau hơn.
Vì vậy hãy nắm lấy ý tưởng này, nếu bạn đang thực sự, thực sự bế tắc, đừng tìm kiếm một điều lớn lao. Hãy nghĩ về một điều thật nhỏ có thể giúp đưa mọi thứ tiến lên, rồi làm theo nó và xem điều gì xảy ra. Hãy xem điều gì xảy ra. Hầu hết thời gian, bạn sẽ thấy nó có ích, và mọi thứ sẽ bắt đầu chuyển động theo một hướng hữu ích nho nhỏ. Và này, ngay cả khi nó không hiệu quả, bạn cũng chỉ làm một việc nhỏ thôi, đúng không? Bạn đâu có đầu tư nhiều vào nó. Vì vậy bạn có thể quay lại suy nghĩ thêm, và, các bạn biết đấy, học hỏi từ trải nghiệm của mình, và thử một bước nhỏ khác. Đây là một cách làm việc thực sự hiệu quả về nguồn lực, đồng thời là một cách hiệu quả để đạt được tiến bộ khi mọi thứ thực sự khó khăn, thực sự bế tắc, và thành thật mà nói, khi bạn đã hết cách. Đó chính là lúc Solutions Focus phát huy tác dụng thực sự, thực sự tốt.

Ivan: Tôi nhớ anh đã kể một câu chuyện tại một buổi họp của Hội đồng Lãnh đạo Chuyển hóa (Transformational Leadership Council – TLC), khi anh làm việc với một khách hàng và họ có cả một danh sách các vấn đề, họ đã lập ra danh sách đó, và theo tôi nhớ thì anh bảo họ phân loại ưu tiên, các bạn biết đấy, ba vấn đề hàng đầu là gì? Và theo như tôi nhớ câu chuyện, anh đã nói: “Hãy giải quyết ba vấn đề hàng đầu này, hãy thực hiện những bước nhỏ cho ba vấn đề này”, và rồi họ không gọi lại cho anh nữa, bởi vì một khi họ bắt đầu khắc phục ba vấn đề hàng đầu đó, mọi thứ khác cũng tự khắc vào đúng vị trí. Tôi kể câu chuyện đó có đúng không?

Mark: Đúng vậy, hoàn toàn đúng. Và điều đó xảy ra hết lần này đến lần khác. Nó không tốt lắm cho công việc tư vấn của tôi, nhưng lại thực sự tốt cho khách hàng của tôi, rằng mọi thứ đều có liên kết với nhau. Và đây không phải là chuyện viển vông kiểu hippie về, các bạn biết đấy, những mối liên kết. Đây là việc bạn thay đổi một điều, và điều đó thay đổi một điều khác, rồi tác động dây chuyền sang một điều khác nữa, và rồi ảnh hưởng đến một điều khác nữa.
Và khi mọi người bắt đầu thành công trong công việc, này, đoán xem? Họ về nhà, và họ ở trong một trạng thái tốt hơn khi về nhà. Và vì vậy cuộc sống gia đình của họ có thể bắt đầu khởi sắc một chút. Và mối quan hệ với con cái họ có thể bắt đầu được cải thiện, và đủ thứ khác nữa. Và họ đang làm việc, các bạn biết đấy, các mối liên kết của họ với cộng đồng có thể được cải thiện. Vì vậy có đủ loại hiệu ứng dây chuyền. Một điều dẫn đến điều khác, rồi lại dẫn đến điều khác nữa, và ngay từ đầu bạn không thể biết chính xác mọi chuyện sẽ diễn ra như thế nào, đó là một trong những điều tuyệt vời của Solutions Focus.
Vì vậy nó không phải kiểu đảm bảo chắc chắn “Hãy làm điều này và điều kia sẽ xảy ra.” Mà là “Hãy làm điều này rồi quan sát xem điều gì xảy ra.” Và nếu bạn đã thực hiện cuộc trò chuyện đầu tiên đúng cách, thì điều đầu tiên sẽ là một điều hữu ích, nhưng rồi những điều khác cũng sẽ xảy ra.
Và như tôi đã nói, khi mọi người bế tắc, họ cảm thấy bực bội và tức giận. Khi mọi thứ bắt đầu chuyển động, bạn sẽ nói: “Được rồi, cứ thế mà làm thôi. Nào.” Và đó là trạng thái mà tôi muốn mọi người đạt được. Đó là cảm thấy được trao quyền, cảm thấy rằng họ có một sự, các bạn biết đấy, kiểm soát nào đó, hay ít nhất là có ảnh hưởng, đối với những gì đang xảy ra trong cuộc sống, trong công việc kinh doanh, trong công việc và trong các mối quan hệ của họ, và đến lúc đó họ nghĩ, được rồi, được rồi, có lẽ rốt cuộc mình làm được.
Và đó là sự khác biệt mà Solutions Focus có thể tạo ra, giúp bạn đi từ trạng thái thực sự bế tắc, tập trung vào vấn đề, sang suy nghĩ về điều bạn muốn, suy nghĩ về những gì đang hiệu quả, suy nghĩ về những dấu hiệu nhỏ bé và những bước nhỏ, và đôi khi chỉ trong vòng vài phút theo đúng nghĩa đen, bạn đã có được một sự kết nối nào đó và một ý tưởng hữu ích rằng mọi thứ có thể tiến lên, đang bắt đầu tiến lên, và chúng ta lại tiếp tục lên đường và cuộc sống lại bắt đầu.

Ivan: Vì vậy nếu các bạn đang nghe điều này, tôi muốn các bạn thực sự suy nghĩ về việc nó áp dụng như thế nào vào chapter BNI của mình, và tất nhiên, cả công việc kinh doanh của bạn, nhưng là chapter BNI của bạn, bởi vì thường thì chỉ có một vài bước nhỏ mà bạn có thể thực hiện để thực sự bắt đầu xoay chuyển một nhóm BNI. Và những gì Mark đang nói thực sự rất mạnh mẽ. Mark, chúng ta sắp hết thời gian rồi, nhưng có một vài điều nhanh khác mà tôi muốn nói đến. Một là việc làm điều này trong một thế giới đang thay đổi nhanh chóng. Anh có suy nghĩ nhanh nào về điều đó không?

Mark: Nó thực sự rất phù hợp với thế giới đang thay đổi nhanh chóng của chúng ta. Cách giải quyết vấn đề truyền thống được tạo ra cho một thế giới rất ổn định, tĩnh tại, nơi mọi thứ không thay đổi nhiều. Nhưng nếu mọi thứ đang thay đổi, và có trời mới biết hiện nay chúng đang thay đổi với tất cả chúng ta theo nhiều cách như thế nào. Thì với Solutions Focus – chúng ta muốn gì? Hãy hỏi, chúng ta muốn đi đến đâu? Chứ không phải điều gì đang sai, hay chúng ta đã đi từ đâu đến. Đó là một cách khởi đầu vô cùng mạnh mẽ, và khi đó, bạn đang tính đến tất cả những thay đổi đang diễn ra rồi, bởi vì nơi chúng ta muốn đến ngày mai có thể khác với nơi chúng ta muốn đến ngày hôm qua, và bạn chỉ cần tính đến điều đó.

Ivan: Điều cuối cùng tôi muốn nhắc đến, anh đã đề cập một chút rồi, nhưng tôi nghĩ đó là một điều tuyệt vời để kết thúc, đó là điều gì hữu ích hơn: hỏi điều gì đang sai hay hỏi điều gì đang được mong muốn? Và trời ơi, điều này thật cần thiết. Khi bạn tập hợp một nhóm người lại với nhau, 30, 40, 50, 60 người, rất dễ tập trung vào tất cả những điều tiêu cực, chứ không phải những gì được mong muốn. Anh có thể nói với chúng tôi thêm một lần nữa về điều đó không?

Mark: Rõ ràng, tôi nghĩ hỏi điều gì đang được mong muốn sẽ có giá trị hơn. Nhưng vấn đề là, việc thống nhất rằng có điều gì đó chúng ta cần phải làm gì đó để giải quyết cũng là điều tốt.

Ivan: Đúng vậy.

Mark: Các bạn biết đấy, có một vấn đề ở đây mà chúng ta cần giải quyết. Được rồi, tất cả chúng ta đều đồng ý rằng đây là vấn đề đáng để giải quyết. Vâng, được rồi. Bây giờ, chúng ta muốn điều gì xảy ra ở đây?

Ivan: Và đó là phần cần dành phần lớn thời gian.

Mark: Đúng vậy, đúng vậy. Nhưng điều đó tốt… Tôi không nói rằng bạn không bao giờ được hỏi vấn đề là gì nữa, các bạn biết đấy. Ngay cả tôi cũng làm vậy ngay lúc bắt đầu, chỉ để đảm bảo rằng ngay từ đầu chúng ta đang tập trung vào đúng điều cần tập trung. Và rồi khi bạn bắt đầu nói về việc chúng ta muốn gì? Nó không chỉ là về điều đang sai; mà là về đủ thứ khác nữa. Và đó là một cuộc trò chuyện phong phú hơn, rộng mở hơn, trao quyền và bao dung hơn rất nhiều khi bạn nói về việc mọi thứ ở đây có thể như thế nào nếu mọi việc đang diễn ra thực sự tốt đẹp?

Ivan: Vâng.

Mark: Đó là một điều kỳ diệu, và nó giải phóng chúng ta để suy nghĩ về đủ mọi thứ, kể cả những thứ có thể chúng ta chưa có, chưa phát minh ra, chưa biết cách làm, nhưng chúng ta có thể hình dung, bắt đầu hình dung rằng chúng có thể hữu ích.

Ivan: Mark, cảm ơn anh rất nhiều vì một lần nữa đã tham gia BNI Podcast. Với những bạn đang nghe, tôi đã giới thiệu cuốn sách của Mark trong nhiều năm. Các bạn có thể mua một cuốn và xem website của ông ấy, www.thesolutionsfocus.com. Cuốn sách có bán trực tuyến và ở hầu hết các hiệu sách lớn. Nó sẽ ra mắt trong tháng này, nhưng các bạn có thể đặt trước nếu muốn có sớm.

Mark: Và cũng có cả sách nói nữa. Lần đầu tiên, với phiên bản thứ ba này, chúng tôi có một cuốn sách nói chính thức, các bạn có thể đặt mua qua tất cả các kênh thông thường nếu các bạn thích nghe hơn là đọc.

Ivan: Tôi khuyến khích mọi người hãy mua cuốn sách này. Nó đã tạo ra sự thay đổi lớn trong cách tôi làm việc trong tổ chức, và tôi nghĩ nó có thể tạo ra sự thay đổi lớn cho các bạn. Mark, cảm ơn anh đã tham gia. Để tôi nhường lại cho Priscilla.

Priscilla: Vâng. Thật là tuyệt vời. Cảm ơn cả hai anh về điều đó.
Podcast này được tài trợ bởi www.misneraudioprograms.com. Những chương trình âm thanh này sẽ mang đến cho các bạn công cụ và nguồn cảm hứng để nâng cao mạnh mẽ trải nghiệm BNI của mình. Vì vậy hãy xem những tài liệu tuyệt vời dành cho các bạn tại www.misneraudioprograms.com và sau đó dùng mã khuyến mãi IVAN50 để được giảm 50% cho tất cả mọi thứ [mã này chỉ có hiệu lực trong thời gian giới hạn]. Toàn bộ số tiền thu được sẽ được chuyển cho BNI Foundation.
Cảm ơn các bạn rất nhiều vì đã lắng nghe. Tôi là Priscilla Rice, và chúng tôi mong được gặp lại các bạn vào tuần sau trong một tập thú vị khác của BNI Podcast chính thức.