Cách tiếp cận tập trung vào vấn đề rất hiệu quả nếu bạn đang xử lý một chiếc máy giặt hay chiếc ô tô bị hỏng, nhưng khi có con người liên quan, bạn cần tập trung vào giải pháp. Tuần này, Tiến sĩ Mark McKergow cùng Tiến sĩ Misner giải thích hai bước đầu tiên của quy trình này.
Thay vì hỏi “Có gì sai?”, hãy hỏi “Chúng ta muốn điều gì xảy ra ở đây? Chúng ta muốn đi đến đâu?”
Hãy hỏi “Điều gì đang hiệu quả mà chúng ta muốn giữ lại trong tương lai?”
Câu trả lời cho hai câu hỏi đó chính là chất liệu mà bạn có thể biến thành hành động. Hãy tìm hiểu cách làm trong tập tuần sau.
Hãy nghe Tập 396: Host Leadership.
Hãy nghe Tập 790: Why So High?
Truy cập https://thesolutionsfocus.com/ để đặt trước cuốn The Solutions Focus, phiên bản thứ 3 đã được chỉnh sửa toàn diện.
Nội dung đầy đủ
Priscilla: Xin chào tất cả các bạn, chào mừng các bạn quay trở lại với BNI Podcast chính thức. Tôi là Priscilla Rice, tôi đang ở phòng thu Live Oak Recording Studio tại Berkeley, California, và hôm nay cùng tham gia qua điện thoại với tôi là Nhà sáng lập kiêm Giám đốc Tầm nhìn của BNI, Tiến sĩ Ivan Misner. Xin chào Ivan, anh khỏe không và anh đang ở đâu?
Ivan: Ồ, tôi vừa đi nghỉ ở Santa Barbara, California về và đã có khoảng thời gian tuyệt vời. Tôi đã được dự tiệc sinh nhật tại nhà Jack Canfield. Ông ấy vừa tròn 80 tuổi.
Priscilla: Ồ, tuyệt quá.
Ivan: Tôi đã đến đó. Vâng. Thật tuyệt khi được gặp Jack và tất cả bạn bè của tôi, và cả bạn bè, rất nhiều bạn bè của vị khách mà tôi sắp giới thiệu. Tôi cũng đã tham gia một buổi đào tạo trực tuyến với các Giám đốc của BNI Canada, và tôi đã dành vài ngày với CEO, CEO mới của BNI, Mary Thompson, người vừa tiếp quản khoảng sáu tuần trước. Nên tôi vẫn bận rộn và vẫn hoạt động ngoài kia.
Priscilla: Tuyệt vời. Vậy anh hãy cho chúng tôi biết đôi chút về số podcast này nhé.
Ivan: Vâng, tôi thực sự rất vui khi có mặt trong podcast này một người bạn lâu năm, Tiến sĩ Mark McKergow, và tôi đã nhắc đến Mark cùng một trong những cuốn sách của anh ấy, The Solutions Focus, chín lần – tôi đã kiểm tra trên podcast của mình, chín lần trong vài năm qua. Mark là một tác giả, nhà tư vấn, diễn giả, một sự pha trộn có một không hai giữa sự chặt chẽ khoa học và phong cách biểu diễn đầy cuốn hút, một sự kết hợp thú vị, nhưng nó hiệu quả. Tôi đã tận mắt thấy. Anh ấy là người tiên phong phát triển các mô hình thay đổi tập trung vào giải pháp trong kinh doanh với cuốn sách The Solutions Focus.
Và anh ấy cũng sáng lập SOLWorld. Tôi nghĩ đó là cách phát âm, S-O-L W – mạng lưới quốc tế World. Và anh ấy là biên tập viên của tạp chí Journal of Solution Focused Practices. Anh ấy đã làm việc ở mọi châu lục có người sinh sống trên thế giới, giống như BNI có mặt ở mọi châu lục có người sinh sống. Và anh ấy đã phát triển phương pháp Host Leadership, mà nhân tiện, chúng tôi đã làm một tập podcast về nó, tập số 396, từ rất lâu rồi. Và anh ấy sẽ chơi nhạc jazz, kèn saxophone jazz tại Liên hoan Edinburgh Fringe năm 2024. Và anh ấy chơi saxophone rất tuyệt. Mark, chào mừng anh đến với BNI Podcast.
Mark: Xin chào Ivan, và xin chào tất cả mọi người. Thật tuyệt khi được ở cùng các bạn. Tôi đang nói chuyện từ Edinburgh, nơi chúng tôi vừa kết thúc Liên hoan Edinburgh và Liên hoan Edinburgh Fringe. Và cả hai buổi diễn của tôi đều cháy vé, thật tuyệt vời.
Ivan: Vậy là anh vừa làm được rồi – giỏi lắm. Anh là một nhạc sĩ tuyệt vời, và anh từng là thành viên của TLC, Hội đồng Lãnh đạo Chuyển hóa. Và mỗi khi anh đến TLC, họ đều đề nghị anh mang theo kèn saxophone để anh có thể chơi, và anh thực sự rất tuyệt. Tôi rất ngưỡng mộ những người có thể chơi nhạc cụ. Tôi gần như không thổi nổi cái kèn kazoo.
Mark: Vâng, nó rất vui, và đó là một cách tuyệt vời để kết nối với mọi người, cả những nhạc sĩ khác lẫn những người có thể muốn lắng nghe hoặc bị âm nhạc cuốn hút. Nên nó đã là một người bạn rất tốt của tôi suốt rất, rất nhiều năm.
Ivan: Nhiều người không biết điều này, và tôi đang đi lệch kịch bản một chút, nhưng trong cuốn sách tôi viết cùng Stewart Emery, “Who’s in Your Room?”, chúng tôi nói về sự cộng hưởng và sự bất hòa. Và tôi luôn nghĩ đến điều anh đã làm cùng Fred Johnson về sự cộng hưởng khi đánh đúng nốt hoặc hợp âm. Tôi không phải nhạc sĩ, tôi không biết đó là gì. Rồi anh ấy ngân nga vào đó. Không biết anh có nhớ đã làm điều đó tại một sự kiện của TLC không.
Mark: Chắc chắn rồi. Vâng, tôi nhớ rất rõ, và đó là một điều cực kỳ quan trọng, bởi vì bạn có thể cộng hưởng, đồng điệu với ai đó hoặc với điều gì đó. Rồi nếu bạn thay đổi nó một chút thôi, nó có thể trở nên rất đáng báo động, khó chịu và bất hòa, như anh nói. Và sự khác biệt giữa hai điều đó thực sự rất nhỏ. Đó là một trong những điều kỳ lạ của âm nhạc và các âm điệu, nhưng bạn phải nhạy cảm với nó, và cần có hai người để làm được điều đó. Phải có hai người mới cộng hưởng được.
Ivan: Vậy bất kỳ ai đã đọc cuốn sách “Who’s in Your Room?” của tôi đều biết, ý tưởng về sự cộng hưởng và sự bất hòa đến từ chính quý ông đang có mặt trong podcast của chúng ta lúc này, Mark McKergow. Anh ấy là người đã cho chúng tôi ý tưởng đó. Nên cảm ơn anh. Nhưng chúng ta ở đây để nói về cuốn sách mới của anh, Mark, cuốn sách mà tôi đã giới thiệu, như tôi đã nói, chín lần trong vài năm qua, “The Solutions Focus.” Phiên bản thứ ba hay thứ tư nhỉ?
Mark: Đó là The Solutions Focus. Đây là phiên bản thứ ba, sắp phát hành tại Mỹ và trên toàn thế giới vào ngày 17 tháng 9 năm nay.
Ivan: Năm 2024. Nhưng mọi người có thể đặt mua trước. Các bạn có thể đặt hàng trước.
Mark: Chắc chắn là được, ở tất cả các hiệu sách tốt, như người ta vẫn nói. Và tôi thực sự rất hào hứng khi nhận được lời mời viết phiên bản thứ ba, vì phiên bản đầu tiên ra đời — các bạn nghe này — vào năm 2002. Năm 2002! Hồi đó chúng ta thậm chí còn chưa… hầu như chưa có internet. Chúng ta chưa có điện thoại thông minh hay gì cả. Nên thế giới đã thực sự thay đổi. Nhưng cách tiếp cận tập trung vào giải pháp để tạo ra sự thay đổi hữu ích đã lan tỏa khắp thế giới. Và tôi rất hào hứng khi có cơ hội xem lại tất cả những điều tuyệt vời đó. Bổ sung một số câu chuyện mới, một số kết nối mới, và cho thấy mọi người đang sử dụng những ý tưởng về sự thay đổi tập trung vào giải pháp này như thế nào trên khắp thế giới.
Ivan: Vâng, đó là một cuốn sách tuyệt vời, và giờ tôi chắc chắn giới thiệu nó. Với “tập trung vào giải pháp”, cuốn sách thực sự nói về việc xây dựng dựa trên những gì bạn mong muốn và những gì đang hiệu quả hoặc không hiệu quả. Và chúng ta đã rất quen với việc giải quyết vấn đề, điều vốn hiệu quả trong một bối cảnh ổn định hoặc cố định, nhưng kém hiệu quả hơn khi con người là trung tâm hoặc khi có xung đột. Vậy anh có thể nói thêm một chút về điều đó không?
Mark: Vâng, đúng vậy. Chúng ta nghĩ về việc giải quyết vấn đề như một việc cần thiết. Nếu có gì đó sai, chúng ta phải giải quyết vấn đề. Và tất nhiên, đôi khi điều đó đúng. Nếu bạn có một chiếc ô tô hỏng hay một chiếc máy giặt hỏng, thì giải quyết vấn đề là điều tốt. Nhưng này, khi bạn quát vào máy giặt, nó đâu có cãi lại. Còn khi bạn làm việc với con người, mỗi lần bạn nói điều gì hay làm điều gì, mọi thứ lại thay đổi đôi chút. Vì vậy, cách bạn xử lý vấn đề rất quan trọng. Vậy đây là điểm mấu chốt của việc tập trung vào giải pháp. Nó hoàn toàn không phải là hỏi có gì sai. Nó bắt đầu bằng câu hỏi: “Bạn muốn điều gì xảy ra ở đây?”
Ivan: Vâng.
Mark: Và bạn nghĩ đó là những câu hỏi khá giống nhau, nhưng thực ra chúng khác nhau về căn bản. Bởi vì khi bạn hỏi có gì sai, bạn khiến mọi người tập trung vào tất cả những điều tồi tệ. Trong khi nếu bạn hỏi: “Bạn muốn gì?”, thì mọi người bắt đầu nói về điều gì sẽ tốt hơn những gì chúng ta đang có. Và có một điều kỳ lạ xảy ra khi bạn hỏi: “Điều gì sẽ tốt hơn những gì chúng ta đang có bây giờ?” Theo kinh nghiệm của tôi, nó có xu hướng kéo mọi người lại gần nhau.
Ivan: Ừm.
Mark: Bởi vì bạn nói: “Hãy tưởng tượng, các bạn biết đấy, một thế giới hoàn hảo ở đây. Vậy chúng ta muốn việc này vận hành như thế nào?” Và mọi người bắt đầu nói về điều đó và đóng góp ý kiến. Điều này có giá trị hơn rất nhiều so với việc nói về những gì sai, những gì hỏng, những gì không hiệu quả; vì kiểu trò chuyện đó thường dẫn đến sự bất mãn, cãi vã, mọi người nổi nóng và đủ thứ. Tôi không biết các bạn thế nào, nhưng tôi không muốn điều đó trong phòng họp hay buổi hội thảo của mình. Tôi muốn mọi người cùng nhau hướng về điều họ mong muốn. Vì vậy đó là một điều rất căn bản, và đôi khi rất dễ bị cuốn trở lại lối giải quyết vấn đề.
Ivan: Tôi không biết có phải tôi lấy đúng câu nói này từ anh không, nhưng tôi đã học được khái niệm này từ anh, Mark, và tôi đã nói về điều này trong BNI suốt nhiều năm. Nếu tất cả những gì bạn làm là tập trung vào vấn đề, bạn sẽ trở thành chuyên gia về vấn đề đó.
Mark: Hoàn toàn đúng, và đúng là anh lấy câu đó từ tôi.
Ivan: Vâng, tôi luôn trích dẫn anh. Và nếu bạn tập trung vào giải pháp, thì bạn thực sự có thể đi đến giải pháp. Và tôi thấy điều đó trong BNI suốt, khi mọi người chỉ, họ chỉ, tất cả những gì họ làm là tập trung vào vấn đề, và điều đó trở thành nguyên nhân sụp đổ của một chapter.
Mark: Vâng.
Ivan: Khi một chapter tập trung vào câu hỏi: được rồi, chúng ta khắc phục việc này thế nào?
Mark: Chúng ta muốn nó như thế nào? Chúng ta muốn làm việc cùng nhau ra sao? Tôi nghĩ đây là những câu hỏi hay, vì chúng bắt đầu cho bạn một điều gì đó để hướng tới. Trong khi nếu bạn bắt đầu nói về những gì sai ở đây, bạn đang cố xây dựng một thứ để tránh xa. Nhưng này, nếu bạn nói: “Chúng ta sẽ rời xa chỗ này, nhưng chúng ta sẽ đi đâu? Chúng ta sẽ đi đâu?” Vậy câu hỏi “Chúng ta muốn đi đâu?” là một câu hỏi hay hơn rất nhiều so với: “Ôi, chúng ta không thích chỗ này. Có gì đó không ổn ở đây. Nhưng mà, các bạn biết đấy, cứ nói về nó đi. Cứ ngồi đây mà than phiền.” Theo kinh nghiệm của tôi, điều này không dẫn đến sự thay đổi nhanh chóng và tích cực. Trong khi đó, hãy nói về một tương lai tốt đẹp hơn, tương lai mà tất cả chúng ta đều mong muốn.
Và rồi, một phần then chốt khác là nói về những gì đã và đang hiệu quả. Đó là một phần của tương lai tốt đẹp hơn ấy. Bởi vì thường thì, trong những lúc khó khăn, tôi nhận thấy rằng ngay cả khi mọi thứ có vẻ đang đi sai hướng, vẫn có rất nhiều điều đang hiệu quả. Có rất nhiều điều tốt. Và phần còn lại của việc này là giữ lấy những điều tốt đó, níu giữ những điều tốt đó, xây dựng dựa trên những điều tốt đó, bổ sung và khuếch đại chúng.
Và khi chúng ta đặt hai phần đó cạnh nhau, chúng ta muốn điều gì xảy ra trong tương lai và điều gì đã và đang hiệu quả trong quá khứ và hiện tại, thì điều đó cho chúng ta những thứ thực sự thú vị để làm việc. Và tôi nghĩ trong podcast tới, chúng ta sẽ nói về một số việc bạn có thể làm để thực sự biến nguồn chất liệu thú vị đó thành hành động.
Ivan: Một trong những tập podcast tôi đã làm trước đây có nhắc đến nội dung của anh là tập số 790, với tựa đề “Why So High?”, tức là “Sao lại cao thế?”. Đó là một kỹ thuật anh đã dạy tôi: hỏi mọi người vấn đề là gì, và họ chấm điểm từ 1 đến 10, và khi họ đang buồn bực, họ cho điểm thấp. Và anh đã dạy tôi nói: “Sao lại cao thế? Bạn muốn một điểm thấp mà.” Và họ nhìn bạn đầy bối rối: “Ơ, đó là điểm thấp mà.” “Vâng, tôi biết. Nhưng tại sao? Tại sao bạn không nói là còn thấp hơn nữa?”
Mark: Tất cả là thế này… nếu điều bạn muốn xảy ra là điểm 10 trên thang đo, và việc hoàn toàn không có chút gì của điều đó là điểm 1, thì bây giờ bạn đang ở đâu? Và mọi người nói: “Ồ, khoảng ba.” Họ nghĩ đó là một câu trả lời tệ, nhưng đó là một câu trả lời tuyệt vời, bởi vì, này, nó đâu phải một hay hai. Vậy điều gì đang khiến nó đạt được ba rồi? Và đây là cách chúng ta đi đến phần những điều đã và đang hiệu quả.
Ivan: Chính xác. Và vì vậy tôi khuyến khích mọi người hãy mua một cuốn The Solutions Focus phiên bản thứ ba. Đó là một cuốn sách tuyệt vời. Mark đã rất tử tế khi đưa tôi lên trang bìa trước với một câu trích dẫn mà tôi hoàn toàn, vô cùng phấn khởi khi được viết, đó là: “Cuốn sách này sẽ giúp đối phó với những thách thức của thời đại chúng ta theo những cách thông minh và đổi mới.” Theo một nghĩa nào đó, và tôi biết chúng ta cần kết thúc. Không biết anh có biết điều này không, Mark, nhưng tôi đã trích dẫn anh trong cuốn sách mới nhất của tôi, The 29% Solution, và tôi đã giới thiệu The Solutions Focus như một phần của việc giữ vững tầm nhìn chứ không phải những trở ngại. Và đó là một yếu tố then chốt của The 29% Solution.
Mark: Đúng vậy. Những trở ngại chỉ quan trọng nếu chúng xuất hiện, mà hầu hết các trở ngại thực ra chẳng bao giờ xuất hiện. Nên điều quan trọng là tiến về phía trước, và chúng ta sẽ nói về điều đó trong podcast tới.
Ivan: Tuyệt vời. Mark, cảm ơn anh rất nhiều vì đã tham gia BNI Podcast, và chúng tôi sẽ mời anh trở lại vào tuần sau. Xin nhường lời lại cho chị, Priscilla.
Priscilla: Vâng, tuyệt vời. Ivan, cảm ơn anh rất nhiều. Đó là những thông tin thật tuyệt vời.
Podcast này được tài trợ bởi www.misneraudioprograms.com. Các chương trình audio này sẽ mang đến cho các bạn công cụ và nguồn cảm hứng để nâng cao mạnh mẽ trải nghiệm BNI của mình. Vì vậy, hãy khám phá những tài liệu tuyệt vời dành cho các bạn tại www.misneraudioprograms.com và sau đó sử dụng mã khuyến mãi IVAN50 để được giảm 50% cho tất cả sản phẩm, mã này chỉ có hiệu lực trong thời gian giới hạn. Toàn bộ số tiền thu được sẽ được chuyển đến BNI Foundation.
Cảm ơn các bạn rất nhiều vì đã lắng nghe. Tôi là Priscilla Rice, và chúng tôi mong được gặp lại các bạn vào tuần sau trong một tập hấp dẫn khác của BNI Podcast chính thức.
Bản gốc tiếng Anh: Episode 876: Solutions Focus — A Better Future – The Official BNI Podcast