Tập 662 & 433: Nỗi sợ nói trước đám đông (Podcast kinh điển)

Priscilla: Đây là một phần trong series Ask Ivan của chúng tôi. Nếu bạn có câu hỏi dành cho Ivan, bạn có thể gửi email cho ông ấy theo địa chỉ: [email protected].
Xin chào tất cả các bạn, chào mừng các bạn trở lại với BNI Podcast chính thức, được mang đến bởi NetworkingNow.com, trang web hàng đầu trên mạng về các tài liệu networking có thể tải về. Tôi là Priscilla Rice, tôi đang ở phòng thu Live Oak Recording Studio tại Berkeley, California. Hôm nay tham gia cùng tôi qua điện thoại là Nhà sáng lập kiêm Giám đốc Tầm nhìn của BNI, Tiến sĩ Ivan Misner. Chào Ivan. Anh khỏe không và anh đang ở đâu?

Ivan: Tuần này tôi đang ở Austin, Texas và tôi sắp rời đi để dự một buổi gây quỹ cho BNI Foundation. Các bạn biết đấy, BNI Foundation làm rất nhiều việc tốt trên khắp thế giới. Có một chương trình tên là Business Voices và hôm nay chúng tôi tổ chức một buổi gây quỹ trên hồ Lake Austin cho Quỹ.

Priscilla: Ồ, nghe thật tuyệt.

Ivan: Đúng vậy. Bất kỳ ai muốn biết thêm thông tin về Business Voices, hãy vào website của chúng tôi tại bnifoundation.org.

Priscilla: Được rồi, vậy hôm nay anh sẽ dạy chúng tôi điều gì về nỗi sợ nói trước đám đông?

Ivan: À, có một người đã gửi cho tôi một câu hỏi rất hay về việc nói chuyện trước đám đông, tên cô ấy là Carla. Carla hỏi làm thế nào để vượt qua nỗi sợ nói chuyện trước đám đông? Rõ ràng cô ấy là thành viên BNI và cô ấy thực sự đang nói về bài thuyết trình dài, thứ thực sự khiến mọi người lo lắng. Rất nhiều người lo lắng ngay cả khi chỉ làm bài thuyết trình 60 giây hay bài thuyết trình ngắn hàng tuần, nhưng chính bài thuyết trình dài mới thực sự có xu hướng làm nhiều người sợ hãi. Đó là điều Carla muốn nói đến.
Vì vậy tôi có vài gợi ý cho mọi người. Một là đừng cho rằng người nói chuyện nhiều thì không bao giờ lo lắng. Tôi đang nói về chính mình. Tôi vẫn hồi hộp khi phát biểu, trong khi mỗi năm tôi thực hiện ít nhất từ 75 đến 100 bài phát biểu chính, mỗi bài dài từ 1 đến 2 tiếng.

Priscilla: Chà – nhiều thật đấy.

Ivan: Cũng kha khá. Tôi vẫn hồi hộp trước khi lên sân khấu. Không sao cả. Hồi hộp là chuyện bình thường. Tôi đã làm việc này rất, rất nhiều năm. Tôi thấy một chút hồi hộp là điều tốt vì nó làm adrenaline tăng lên. Bạn chỉ không muốn sự hồi hộp làm bạn tê liệt hoàn toàn, ngăn bạn làm điều mình muốn làm, vì việc nói trước một nhóm người lớn hơn, hay nói lâu hơn tại buổi họp BNI, là vô cùng quan trọng để giúp mọi người hiểu về sản phẩm hoặc dịch vụ của bạn. Bạn không muốn nó ngăn cản bạn làm điều mình cần làm.
Tôi vẫn hồi hộp. Đôi khi tôi thấy rằng khi đang được giới thiệu – tôi sẽ đứng ở cuối phòng trong lúc họ giới thiệu, và đôi khi, Priscilla, tôi sẽ nghĩ, ôi không, mình không thấy hồi hộp. Tôi thấy rằng khi tôi không hồi hộp, adrenaline của tôi không dâng lên. Khi bước lên, tôi quá thoải mái và không thực sự trình bày tốt.
Vì vậy tôi sẽ đứng ở phía sau. Có một lần, tôi nhớ mình đứng phía sau và nghĩ, mình không hồi hộp, mà khi không hồi hộp thì mình thực sự không có được độ sắc bén đó. Khi không có độ sắc bén đó, mình sẽ không làm tốt. Nếu mình không làm tốt – mình đã bay đến đây vì khu vực này. Họ đang mong mình bước ra và làm một màn thật bùng nổ. Nếu mình không làm được – ồ khoan, mình hồi hộp rồi. Không sao. Thế là tốt.
Điều tôi muốn nói là hãy đón nhận một mức độ hồi hộp nhất định. Hơi hồi hộp một chút là bình thường, nhưng bạn không thể để nó hoàn toàn ngăn cản bạn làm điều mình cần làm. Như vậy có hợp lý không?

Priscilla: Có. Để tôi hỏi anh một câu. Anh có bao giờ gặp khó khăn trong việc tìm từ ngữ phù hợp không? Vì tôi biết chuyện đó xảy ra với tôi rất nhiều. Điều đó làm tôi rất lo lắng.

Ivan: Ồ, chắc chắn rồi. Chuyện đó xảy ra thường xuyên. Vì vậy tôi cố gắng chuẩn bị càng kỹ càng tốt. Tôi có một số kỹ thuật muốn nói về cách thuyết trình tốt, và một trong số đó là sự chuẩn bị. Bạn phải chuẩn bị trước khi lên. Tôi thực sự tin vào việc lên kế hoạch cho sự ngẫu hứng của mình.
Mọi người luôn bật cười khi nghe vậy, nhưng đó là sự thật. Tôi cố gắng lên kế hoạch cho sự ngẫu hứng của mình vì tôi thấy mình không làm tốt lắm khi chỉ ứng biến. Cho đến ngày nay, có thể tôi đã trình bày một bài phát biểu hàng tỷ lần, nhưng tôi vẫn mang ghi chú lên để chắc chắn rằng mình nói đủ tất cả các ý chính. Nhưng đúng vậy, tôi cũng gặp khó khăn trong việc nghĩ ra một từ, một cụm từ hay một khái niệm, nên tôi nghĩ có ghi chú để liếc xuống là thực sự quan trọng.
Vậy là sự chuẩn bị – chị và tôi chưa bàn trước về những gì tôi sẽ nói, nhưng đó thực ra là một trong những điều đầu tiên. Hãy chuẩn bị. Mang theo ghi chú lên. Đừng đọc. Đừng đọc ghi chú của bạn. Đó không phải ý hay, vì hầu hết mọi người không thể đọc mà nghe như đang nói chuyện. Các bạn biết đấy, họ đọc ghi chú kiểu như thế này, như thể từng câu một. Các bạn biết đấy, bạn phải thực sự giỏi đọc máy nhắc chữ hoặc đọc ghi chú nếu muốn nghe như mình đang thuyết trình. Vì vậy đừng chỉ đọc, nhưng hãy có ghi chú để tham khảo.
Bây giờ, chủ yếu chúng ta đang nói về việc đến một buổi họp BNI. Tôi biết mình đã nói ngắn gọn về điều này trong một podcast trước, nhưng nó đáng để nhắc lại. Tôi có một thành viên là kế toán, cô ấy hoàn toàn khiếp sợ, hoàn toàn đông cứng khi phải phát biểu trước mọi người. Cô ấy thậm chí còn nói: “Nếu tôi phải nói 10 phút, tôi sẽ rút lui.” Người trong Ban Điều hành chapter (Leadership Team) thì kiểu như: chị là người tiếp theo đấy. Chỉ vài tuần nữa là đến lượt chị, và người kế toán kiểu như: “Vậy thì tôi rút. Nếu tôi phải nói, tôi sẽ nghỉ.”
Tôi nhớ đã nói chuyện với cô ấy và bảo: “Đừng rút lui. Chị không cần phải rút lui vì chuyện này. Đừng làm một bài phát biểu. Hãy đưa ra một bài kiểm tra.”
Cô ấy hỏi: “Ý anh là sao?”
Tôi nói: “Thay vì đứng lên và phát biểu, hãy đưa ra một bài kiểm tra cho mọi người. Chỉ cần hỏi các câu đúng hay sai. Mười câu hỏi về luật thuế và xem họ trả lời thế nào. Đọc câu hỏi, hỏi bao nhiêu người chọn đúng và bao nhiêu người chọn sai. Rồi đưa ra đáp án. Thế thôi. Đừng làm gì thêm.”
Cô ấy nói: “Cái đó thì tôi làm được.”
Priscilla, chuyện đó buồn cười lắm. Các bạn biết đấy, hai ba câu hỏi đầu, cô ấy đọc câu hỏi: “Theo luật thuế năm 1986, điều này đúng hay sai…” Cô ấy đọc lên và mọi người bỏ phiếu đúng hay sai. Nhưng đến câu thứ ba hay thứ tư, mọi người kiểu như: “Ôi trời ơi, mình sắp đi tù rồi. Mình trả lời sai hết.”
Mọi người bắt đầu cười và cô ấy trở nên hào hứng. Rồi cô ấy hoàn toàn bỏ kịch bản, trở nên thoải mái và chỉ nói về điều mà cô ấy đam mê. Thật khó tin là có người lại đam mê luật thuế, nhưng cô ấy thì có và điều đó thể hiện rõ.
Đó là một phần của việc trở thành một người nói giỏi – để niềm đam mê của bạn thể hiện ra với điều mà bạn hào hứng. Đó là một điểm khác nữa. Bạn chắc chắn nên làm điều đó và cô ấy đã làm rất tốt. Cuối cùng cô ấy còn nói quá giờ. Cô ấy đã không nghĩ mình sẽ dùng hết 10 phút, nhưng họ phải mời cô ấy xuống ở phút thứ 10 hay 11 vì cô ấy, các bạn biết đấy, đang nói quá giờ.
Hãy sáng tạo. Các bạn biết đấy, hãy làm điều gì đó như một bài kiểm tra thay vì một bài phát biểu. Nếu bạn định dùng PowerPoint, PowerPoint thực sự bị lạm dụng khi có quá nhiều chữ trong đó. Nếu bạn định làm PowerPoint, có một cuốn sách tôi giới thiệu tên là Presentation Zen. Một cuốn sách tuyệt vời nói về việc các bài thuyết trình của bạn thực sự cần là hình ảnh, chứ không phải chữ nghĩa.
Vì vậy nếu bạn đang nói về một chủ đề, bạn nên chiếu một bức ảnh về chủ đề đó, chứ đừng đưa nhiều chữ lên màn hình. Ví dụ, lần đầu tiên tôi áp dụng điều này là với một cuốn sách tôi viết có tên The 29% Solution. Cuốn sách dựa trên một câu chuyện tôi viết có tên Santa Claus, Easter Bunny and 6 Degrees of Separation – Ông già Noel, Thỏ Phục sinh và Sáu Độ Cách biệt.
Slide đầu tiên ban đầu ghi: “Ông già Noel, Thỏ Phục sinh và Sáu Độ Cách biệt có điểm gì chung?” Đó là phần chữ. Sau khi đọc cuốn sách này, tôi nhận ra mình đã làm hoàn toàn sai. Thay vào đó, tôi dùng ba bức ảnh. Tôi đổi thành ba bức ảnh: một bức ảnh ông già Noel, một bức ảnh Thỏ Phục sinh và một bức ảnh thể hiện Sáu Độ Cách biệt. Tôi chỉ chiếu ba bức ảnh. Ba thứ này có điểm gì chung? Ông già Noel, Thỏ Phục sinh và Sáu Độ Cách biệt?
Nhân tiện, câu trả lời là tất cả chúng đều là truyền thuyết đô thị hoặc chuyện hoang đường.

Priscilla: Cảm ơn anh. Tôi cũng đang thắc mắc.

Ivan: Không có gì. Vậy đó, một cuốn sách tuyệt vời, Presentation Zen.
Thêm vài điểm nữa: Nếu bạn phát biểu, hãy kể chuyện. Rất mạnh mẽ. Rất mạnh mẽ. Hãy kể chuyện. Đây là bốn bí quyết để kể một câu chuyện hay: Một câu chuyện hay là một sự thật, được gói trong cảm xúc, thôi thúc ai đó hành động. Nó làm họ thay đổi theo một cách nào đó. Đó là điều làm nên một câu chuyện hay. Một sự thật, được gói trong cảm xúc, thôi thúc ai đó hành động, và làm họ thay đổi theo một cách nào đó.
Vì vậy nếu bạn có một câu chuyện, đừng chỉ kể một câu chuyện cười. Một câu chuyện cười là một sự thật, hoặc điều gì đó có vẻ là sự thật, được gói trong cảm xúc. Đó là chuyện cười. Nó không thôi thúc ai đó hành động. Nó không làm họ thay đổi theo cách nào đó. Nó không phải là một câu chuyện hay. Vậy đó là điều làm nên một câu chuyện hay.
Khi bạn kể một câu chuyện hay, đây là một điểm khác thực sự quan trọng: hãy sống lại câu chuyện. Đừng chỉ kể lại câu chuyện. Hãy sống lại câu chuyện.
Còn rất nhiều điều khác tôi có thể nói. Bạn muốn kể một câu chuyện thực sự đọng lại, thực sự giữ được sự chú ý của mọi người. Cảm xúc giúp làm được điều đó. Âm thanh giọng nói của bạn giúp làm được điều đó. Các yếu tố hình ảnh, sự lặp lại bằng lời nói, các thủ pháp ghi nhớ mạnh mẽ giúp tạo nên một bài thuyết trình tuyệt vời. Nói về thủ pháp ghi nhớ, tôi rất thích sự lặp lại bằng lời khi trình bày một bài phát biểu chính, hoặc đặc biệt là khi tôi đang cố gắng truyền động lực cho mọi người.
Tôi nghĩ một trong những đoạn kinh điển của tôi, một trong những đoạn hay nhất của tôi, các bạn có thể tìm thấy trong cuốn Givers Gain. Có lẽ chị đã từng nghe tôi nói về điều này rồi, Priscilla. Đó là một trong những đoạn tôi thích nhất. Đó là phần kết của Givers Gain. Nếu tất cả mọi người trong một tổ chức cùng chèo về một hướng, tổ chức đó có thể thống lĩnh trong bất kỳ ngành nào, ở bất kỳ thị trường nào, trước bất kỳ đối thủ nào, vào bất kỳ lúc nào. BNI đã thống lĩnh ngành này ở gần như mọi thị trường, trước mọi đối thủ, trong gần một thập kỷ nay. Điều đó đã xảy ra nhờ một tầm nhìn chung và sự cùng nhau thực hiện tầm nhìn đó.
Đó là những ví dụ về sự lặp lại bằng lời nói và việc sử dụng thủ pháp ghi nhớ theo cách giúp mọi người nhớ những gì bạn nói, đồng thời cũng rất truyền cảm hứng. Đó là một công cụ hay kỹ thuật tuyệt vời để sử dụng khi bạn phát biểu.

Priscilla: Vâng. Điều đó làm tôi nhớ đến khi đi nhà thờ và có một vị mục sư tuyệt vời đang giảng đạo, ông ấy lặp lại và dùng rất nhiều những kỹ thuật đó.

Ivan: Hoàn toàn đúng. Đó là một kỹ thuật đã được kiểm chứng. Các bạn biết đấy, tôi đã học về diễn thuyết rất, rất nhiều năm ở trường trung học và đại học, và đó là một trong những điều thực sự đọng lại trong tôi.
Này, chúng ta sắp hết thời gian rồi. Hãy chuẩn bị, mọi người. Hãy chuẩn bị. Đừng ứng biến. Đừng chỉ đứng lên và ứng biến. Nếu bạn làm PowerPoint, hãy dùng hình ảnh. Đừng đưa nhiều chữ. Hãy đảm bảo kể những câu chuyện hay – một sự thật, được gói trong cảm xúc, thôi thúc mọi người hành động, làm họ thay đổi. Hãy sống lại câu chuyện. Đừng chỉ kể lại. Hãy làm cho nó đọng lại. Các yếu tố hình ảnh, sự lặp lại bằng lời nói, cảm xúc, âm thanh giọng nói của bạn. Tất cả những điều này đều thực sự, thực sự quan trọng.
Và đừng lo lắng về việc hồi hộp. Không sao cả. Tôi cũng hồi hộp, nhưng bạn có thể vượt qua nó. Hãy tập trung vào mục tiêu. Mục tiêu là giúp mọi người hiểu về những gì bạn làm và khiến họ hào hứng về con người bạn và cách bạn làm việc.

Priscilla: Tốt. Vâng.

Ivan: Vậy giờ thì tuần sau chị hãy đi làm một bài thuyết trình thật tuyệt nhé, Priscilla.

Priscilla: Vâng, tôi định thế. Cảm ơn anh, Ivan.

Ivan: Nếu ai có ý tưởng nào khác – nhân tiện, đó là một câu hỏi rất hay. Cảm ơn Carla rất nhiều. Nếu ai có ý tưởng nào khác muốn bổ sung, hãy đăng lên đây tại BNIpodcast.com. Cảm ơn các bạn.

Priscilla: Vâng, tuyệt lắm. Cảm ơn anh. Tôi nghĩ tuần này chúng ta dừng ở đây. Tôi chỉ muốn nhắc các bạn thính giả rằng podcast này được mang đến bởi NetworkingNow.com, trang web hàng đầu trên mạng về các tài liệu networking có thể tải về. Cảm ơn các bạn đã lắng nghe. Tôi là Priscilla Rice và chúng tôi hy vọng các bạn sẽ tham gia cùng chúng tôi vào tuần tới trong một tập thú vị khác của BNI Podcast chính thức.